Multita

Tatry i Podhale

      Tatry i Podhale zajmują stosunkowo niewielką powierzchnię, ale miejsce, jakie zajmują w polskiej kulturze i świadomości narodowej jest niepomiernie znaczniejsze. Od nieco ponad 100 lat pielgrzymują tu całe pokolenia Polaków i także dzisiaj Tatry, Podhale i Zakopane stanowią swego rodzaju turystyczny, przyrodniczy i kulturowy unikat.

Historia regionu

      Kariera Zakopanego, Tatr i Podhala ma swój początek w okresie Młodej Polski, czyli modernizmu (lata 90. XIX w.). Wtedy to tacy ludzie jak Stanisław Witkiewicz i Tytus Chałubiński, zaczęli odkrywać ten region dla szerszej grupy społeczeństwa. Tutaj przez lata koncentrowało się życie polityczne, kulturalne i społeczne Polaków. Z czasem Zakopane (zwane też polskimi Atenami) zaczęło nabierać cech kurortu i ośrodka sportów zimowych. Już przed II wojną światową, czyli w niespełna 50 lat, udało się stworzyć z niego ośrodek turystyczny na prawdziwie europejskim poziomie.

Zabytki, przyroda

      Zabytki Podhala są obiciem jego historii i warunków, w jakich żył tutejszy lud. Dominuje ludowe budownictwo drewniane, którego najwspanialszymi przykładami są drewniane kościoły (Dębno, Jaszczurówka, Trybsz), dworki (Łopuszna, Grywałd – dwór znajduje się obecnie w Niedzicy) i budownictwo użytkowe, czyli chaty (najbardziej znanym zespołem tradycyjnych zabudowań wiejskich jest Chochołów), spichlerze i sypańce. Zupełnie innym zjawiskiem są drewniane budowle takie jak stare wille, pensjonaty i domy w stylu zakopiańskim, które podziwiać można w naturze (szczególnie w Zakopanem), ale i w skansenie w Kluszkowcach.
      Z Podhalem od wschodu sąsiaduje polski Spisz, przez którego terytorium biegnie fragment Szlaku Gotyckiego, na którym znajdują się m. in. takie obiekty jak kościół i kasztel we Frydmanie oraz zamek, kościół i zajazd "Hajduk" w Niedzicy.
      Ale region ten to nie tylko unikalne pamiątki kultury, to także wspaniały folklor, a przede wszystkim piękno przyrody. Najcenniejsze miejsca chroni Tatrzański Park Narodowy (na liście UNESCO), ale nie mniej piękne i cenne miejsca znaleźć można na nieco dzikim i mało ludnym Spiszu (m. in. przełom Białki pod Krempachami, rez. Zielone Skałki koło Falsztyna, pasmo Magury Spiskiej i Pienin Spiskich).

Drogi, transport

      Podhale i mikroregion Tatr (czyli obszar pow. nowotarskiego i tatrzańskiego), to teren, gdzie drogi często wymagają od kierowców szczególnych umiejętności i rozwagi, jednakże sieć dróg jest rozbudowana, a ich jakość w ostatnich latach poprawiła się. Główne arterie regionu to tzw. "Zakopianka" (droga nr 47), trasa w kierunku Popradu (do przejść granicznych na Łysej Polanie lub w Jurgowie), droga w kierunku Nowego Sącza (969) oraz drogi wiodące na słowacką część Orawy, w kierunku Rużomberka, Martina i Żyliny (przejścia drogowe w Chyżnem i Chochołowie).

Wycieczki, zwiedzanie

      Tatry i Podhale stanowią jedną, nierozerwalną całość wraz Orawą, Spiszem i Liptowem – leżącym w większości lub w całości (jak Liptów) na terenie Słowacji. Dlatego, po poznaniu polskiej strony Tatr, watro wybrać się na Słowację. Z Zakopanego najłatwiej dojechać do Popradu (kilka razy dziennie kursują autobusy), gdzie punktem obowiązkowym wizyty jest park wodny (podobne obiekty znajdują się także we Vrbovie koło Popradu, w Liptovskim Milukaszu oraz w Oravicach niedaleko Chochołowa). Ale wysiąść z autobusu można też wcześniej, choćby w Tatrzańskiej Łomnicy i wjechać stamtąd na Łomnicę (2634 m n. p. m.). Ponadto wyjątkowymi walorami krajoznawczymi może poszczycić się wiele miasteczek Spiszu (niezwykle różnorodnego regionu, gdzie spotykały się kultury polska, słowacka, rusińska i niemiecka) by wymienić choćby Kieżmark, Białą Spiską, Podoliniec, Lewoczę czy Starą Lubownię.

Noclegi

      Nocleg na dobrym poziomie można znaleźć właściwie w każdej, mniejszej czy większej, miejscowości Podhala i pow. tatrzańskiego. Centrum turystycznym z największą i najbardziej różnorodną bazą noclegową jest oczywiście Zakopane i sąsiednie wsie takie jak Kościelisko, Murzasichle czy Małe Ciche.

Wypoczynek i wczasy

      Podczas wypoczynku na Podhalu, poza spacerami po Krupówkach, na pewno warto też pochodzić trochę po górach, w zimie pojeździć na nartach i wybrać się do słowackich kąpielisk i źródeł termalnych (jeden taki obiekt powstał też po polskiej stronie – w Bukowinie Tatrzańskiej).